English

Profiadau Menywod yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18


Chwilio
Chwilio uwch

Pori'r casgliad


Trefnwyd yn ôl enw

E Bethel

Man geni: Talywaun ?

Gwasanaeth: Gweithwraig mewn Ffatri Arfau Rhyfel

Nodiadau: Cofnodir enw E Bethel yn Weithwraig mewn Ffatri Arfau Genedlaethol ar Restr Anrhydedd Eglwys y Bedyddwyr Pisgah, Talywaun. Ni wyddys rhagor amdani.

Cyfeirnod: WaW0293

Enw E Bethel ar Restr Anrhydedd Eglwys y Bedyddwyr Pisgah, Talywaun

Rhestr Anrhydedd

Enw E Bethel ar Restr Anrhydedd Eglwys y Bedyddwyr Pisgah, Talywaun


Margaret Walker Bevan

Man geni: Abertawe

Gwasanaeth: Nyrs, QAIMNS

Marwolaeth: 1915 - 1919, Achos anhysbys

Nodiadau: Ganwyd hi yn Abertawe yn 1883. Hyfforddodd Margaret yn nyrs yn Coventry a gweithiodd wedyn yn Barnsley. Yn gynnar yn 1915 ymunodd â staff yr Ysbyty Milwrol Cymreig, Netley. Cynlluniwyd yr Ysbyty Cymreig i fod yn symudol, ac ymhen dim paciwyd popeth a’i anfon gyda’i staff i Deolali yn India. Gweithiodd Margaret yno, ac ym Mesopotamia, tan fis Rhagfyr 1919. Ar ôl y rhyfel daeth yn Fetron yn Ysbyty Goffa Newydd Farnborough, Surrey.

Ffynonellau: People’s Collection Wales

Cyfeirnod: WaW0429

Ward yn yr Ysbyty Gymreig, Deolali. Saif Margaret ar y chwith. Diolch i Dave Gordon.

Llun

Ward yn yr Ysbyty Gymreig, Deolali. Saif Margaret ar y chwith. Diolch i Dave Gordon.

Margaret mewn ysbyty mewn pabell, efallai yn Basra, Mesopotamia. Diolch i Dave Gordon.

Llun

Margaret mewn ysbyty mewn pabell, efallai yn Basra, Mesopotamia. Diolch i Dave Gordon.


Disgrifiad o Ysbyty Milwrol Cymreig, Netley. 'The Hospital' 24 Hydref 1914.

Erthygl mewn cylchgrawn

Disgrifiad o Ysbyty Milwrol Cymreig, Netley. 'The Hospital' 24 Hydref 1914.


Minnie Bevan

Man geni: Abertawe

Gwasanaeth: Gweithwraig mewn Ffatri Arfau Rhyfel

Nodiadau: Dioddefodd sioc ond goroesodd y ddamwain a laddodd Gwendoline (Gwenllian) Williams a Sarah Jane Thomas 8fed Ionawr 1919

Cyfeirnod: WaW0085

Cyfeiriad at Minnie Bevan mewn adroddiad papur newydd, Carmarthen Journal Ionawr 1919

Adroddiad papur newydd am ffrwydrad

Cyfeiriad at Minnie Bevan mewn adroddiad papur newydd, Carmarthen Journal Ionawr 1919


Helen Beveridge

Man geni: Y Fenni ?

Gwasanaeth: Nyrs, Scottish Womens Hospitals, November 1916 - September 1919

Nodiadau: Ganwyd Helen yn 1887 a gwirfoddolodd ar gyfer Ysbytai Menywod yr Alban yn Nhachwedd 1916. Gadawodd am Salonica ar unwaith. Arhosodd yn Serbia hyd nes iddi gael ei hanfon adre yn glaf yn haf 1919. Enillodd fedal y Groes Goch Serbaidd Frenhinol am ei gwaith yno.

Cyfeirnod: WaW0274

Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Helen Beveridge.

Cerdyn cofnod y Groes Goch

Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Helen Beveridge.

Caption [Cy]	Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Helen Beveridge (cefn)

Cerdyn cofnod y Groes Goch (cefn)

Caption [Cy] Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Helen Beveridge (cefn)


Adroddiad am rodd o oriawr i Helen Beveridge yn Eglwys y Bedyddwyr Stryd Frogmore, Abergavenny Chronicle 24ain Tachwedd 1916

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am rodd o oriawr i Helen Beveridge yn Eglwys y Bedyddwyr Stryd Frogmore, Abergavenny Chronicle 24ain Tachwedd 1916

Adroddiad am ddychweliad Helen o Serbia. Abergavenny Chronicle 26ain Medi 1919

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am ddychweliad Helen o Serbia. Abergavenny Chronicle 26ain Medi 1919


Mary Lavinia Beynon

Man geni: ASbertawe ?

Gwasanaeth: Bydwraig

Nodiadau: Cafodd Mary Beynon, 40 oed, ei chyhuddo o lofruddio Esther Davies [qv]. Cyhuddwyd hi o ddefnyddio offeryn i wneud erthyliad, ac o ganlyniad bu Esther Davies farw. Cafodd Mary, a oedd yn wraig i Arolygydd gyda’r Heddlu, ei chael yn ddieuog yn Nhachwedd 1919.

Cyfeirnod: WaW0303

Argraff arlunydd o Mary Beynon, Cambria Daily Leader 9fed Medi 1919.

Argraff arlunydd

Argraff arlunydd o Mary Beynon, Cambria Daily Leader 9fed Medi 1919.

Adroddiad am y cyhuddiad yn erbyn Mary Beynon. Cambria Daily Leader 11eg Awst 1919.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am y cyhuddiad yn erbyn Mary Beynon. Cambria Daily Leader 11eg Awst 1919.


Adroddiad am y ddedfryd ddieuog. Adroddiad am y cyhuddiad yn erbyn Mary Beynon. Cambria Daily Leader 11eg Awst 1919.

Adrodiad papur newydd

Adroddiad am y ddedfryd ddieuog. Adroddiad am y cyhuddiad yn erbyn Mary Beynon. Cambria Daily Leader 11eg Awst 1919.


Caroline Emily Booker (née Lindsay)

Man geni: Glanafon, Sir Forgannwg

Gwasanaeth: Is-lywydd , VAD, 1909-1919

Nodiadau: Daeth Mrs Booker yn weddw yn 1887. Hi oedd sylfaenydd mintai leol Morgannwg o’r VAD (22) yn 1909. Ymddengys iddi symbylu defnyddio Tuscar House, Southerndown, yn Ysbyty’r Groes Goch ym mis Mai 1915, a bu’r rhan fwyaf o’i 7 merch yn chwarae rhan o bwys neu un fechan yn rhedeg yr Ysbyty. [qv Etta,Ellen, Mabel, Ethel and Dulcie Booker]. Darparodd Mrs Booker gar a phetrol i gludo cleifion i ac o orsaf Penybont 5 milltir i ffwrdd.

Cyfeirnod: WaW0470

Cofnod am Mrs Booker yn  The County Families of the United Kingdom, Edward Walford (yr argraffiad hwn, tua 1920)

Cofnod am Caroline Booker

Cofnod am Mrs Booker yn The County Families of the United Kingdom, Edward Walford (yr argraffiad hwn, tua 1920)

Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Caroline Emily Booker

Cerdyn Cofnod y Groes Goch

Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Caroline Emily Booker


Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Caroline Booker yn dangos ei gweithgaredd ar ran VAD.

Cerdyn Cofnod y Groes Goch (cefn)

Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Caroline Booker yn dangos ei gweithgaredd ar ran VAD.

Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House Southerndown. Defnyddiwyd y tŷ’n ysbyty yn ystod yr Ail Ryfel Byd hefyd.

Tuscar House

Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House Southerndown. Defnyddiwyd y tŷ’n ysbyty yn ystod yr Ail Ryfel Byd hefyd.


Dulcie Booker

Man geni: Southerndown ?

Gwasanaeth: Nyrs, Chwaer-mewn-gofal, Trysorydd, Ysgrifennydd Ariannol, VAD, 1914/10/01 – 1919/04/30

Nodiadau: Rheolai Dulcie Booker y cyllid ar gyfer sefydlu Ysbyty Tuscar House yn ogystal â chostau beunyddiol ei redeg. O 1917 ymlaen hi oedd y Chwaer-yng-ngofal yn yr Ysbyty. Cymerodd ran flaenllaw, gyda’i chwaer Mabel [qv] yn trefnu adloniant i’r cleifion, gan gynnwys Band Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House. Roedd galw am ei gwasanaeth yn gyfeilydd lleol.

Cyfeirnod: WaW0475

Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Dulcie Booker

Cerdyn Cofnod y Groes Goch

Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Dulcie Booker

Cefn cofnod y Groes Goch ar gyfer Dulcie Booker, yn dangos ei gwasanaeth yn Ysbyty Tuscar.

Cerdyn Cofnod y Groes Goch (cefn)

Cefn cofnod y Groes Goch ar gyfer Dulcie Booker, yn dangos ei gwasanaeth yn Ysbyty Tuscar.


Adroddiad am y derbyniad ‘Croeso Adre’ a oedd yn cynnwys perfformiad gan Fand Ysbyty Tuscar. Glamorgan Gazette 19 Gorffennaf 1918

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am y derbyniad ‘Croeso Adre’ a oedd yn cynnwys perfformiad gan Fand Ysbyty Tuscar. Glamorgan Gazette 19 Gorffennaf 1918

Adroddiad am y Matinée Mawreddog yn Sinema Penybont gan filwyr Tuscar House (ac eraill) Glamorgan Gazette 29 Tachwedd 1918

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am y Matinée Mawreddog yn Sinema Penybont gan filwyr Tuscar House (ac eraill) Glamorgan Gazette 29 Tachwedd 1918


Adroddiad am gyflwyniad i Dulcie ac Ethel Booker pan gaewyd ysbyty Tuscar House ym mis Ebrill 1919. Glamorgan Gazette 4 Ebrill 1919

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am gyflwyniad i Dulcie ac Ethel Booker pan gaewyd ysbyty Tuscar House ym mis Ebrill 1919. Glamorgan Gazette 4 Ebrill 1919


Ellen ‘Nellie’ Mariana Booker

Man geni: Southerndown ?

Gwasanaeth: Ysgrifennydd, yna Swyddog Cyflenwi, VAD, 1909 - 1917

Marwolaeth: February/Chwefror 19, Not known / anhuybys

Nodiadau: Nellie Booker oedd chweched merch Caroline Booker [qv]. Gyda’i mam a’i chwaer Etta [qv] sefydlodd gangen Southerndown o Gymdeithas y Groes Goch. Pan dorrodd y rhyfel allan hi oedd Ysgrifennydd Ysbyty Tuscar House ac yn ddiweddarach daeth yn Swyddog Cyflenwi yno. Yn anarferol cafodd angladd milwrol; ‘anrhydedd unigryw i foneddiges’ (Glamorgan Gazette). Nid yw ei cherdyn Croes Goch wedi goroesi.

Cyfeirnod: WaW0472

Adroddiad am agor Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House, Glamorgan Gazette 28 Mai 1915

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am agor Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House, Glamorgan Gazette 28 Mai 1915

Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House Southerndown. Defnyddiwyd y tŷ’n ysbyty yn ystod yr Ail Ryfel Byd hefyd.

Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House Southerndown. Defnyddiwyd y tŷ’n ysbyty yn ystod yr Ail Ryfel Byd hefyd.


Adroddiad am y milwyr yn gwella yn Tuscar House, Glamorgan Gazette 18 Mehefin 1915

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am y milwyr yn gwella yn Tuscar House, Glamorgan Gazette 18 Mehefin 1915

Rhan o adroddiad am angladd milwrol Nellie Booker. Glamorgan Gazette 2 Mawrth 1917

Adroddiad papur newydd

Rhan o adroddiad am angladd milwrol Nellie Booker. Glamorgan Gazette 2 Mawrth 1917


Ethel Anna Booker

Man geni: Southerndown ?

Gwasanaeth: Nyrs, Swyddog Cyflenwi. Penswyddog , VAD, 1915/04/01 – 1919/04/30

Nodiadau: Cychwynnodd Ethel Booker ei gwasanaeth yn Tuscar House yn forwyn-cegin wirfoddol, ond daeth yn swyddog cyflewni effeithiol ym mis Awst 1915. Daeth yn Benswyddog yr Ysbyty wedi marwolaeth ei chwaer Nellie [qv] yn 1917. Dywed ei chofnod gwasanaeth (a lanwyd gan ei mam Caroline [qv]) ei bod yn byw yn yr ysbyty ac na chymerodd wyliau yn ystod 18 mis olaf ei chyfnod yno. Ethel a’i chwaer Dulcie [qv] oedd prif drefnwyr digwyddiadau ar gyfer codi arian a difyrru’r cleifion yn yr ysbyty. rn

Cyfeirnod: WaW0474

Cofnod y Gores Goch ar gyfer Ethel Booker

Cerdyn Cofnod y Groes Goch

Cofnod y Gores Goch ar gyfer Ethel Booker

Cefn cerdyn Ethel Booker, yn manylu ar ei gwasanaeth, ac a ysgrifennwyd gan ei mam, Caroline Booker.

Cerdyn Cofnod y Groes Goch (cefn)

Cefn cerdyn Ethel Booker, yn manylu ar ei gwasanaeth, ac a ysgrifennwyd gan ei mam, Caroline Booker.


Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House. Southerndown. Defnyddiwyd y tŷ yn ysbyty yn ystod yr Ail Ryfel Byd hefyd.

Tuscar House

Ysbyty’r Groes Goch Tuscar House. Southerndown. Defnyddiwyd y tŷ yn ysbyty yn ystod yr Ail Ryfel Byd hefyd.

Adroddiad am Matinée Mawreddog yn Sinema Penybont gan filwyr Tuscar House (ac eraill). Glamorgan Gazette 29 Tachwedd  1918

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am Matinée Mawreddog yn Sinema Penybont gan filwyr Tuscar House (ac eraill). Glamorgan Gazette 29 Tachwedd 1918


Adroddiad am gyflwyniad i Ethel a Dulcie Booker pan gaewyd ysbyty Tuscar House ym mis Ebrill 1919 Glamorgan Gazette 4 Ebrill 1919.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am gyflwyniad i Ethel a Dulcie Booker pan gaewyd ysbyty Tuscar House ym mis Ebrill 1919 Glamorgan Gazette 4 Ebrill 1919.


Etta J O Booker

Man geni: Southerndown ?

Gwasanaeth: Swyddog Cyflenwi, Nyrs , VAD, FANY, 1909 - 1919

Nodiadau: Gwasanaethodd Etta Booker yn Swyddog Cyflenwi mintai Morgannwg [22] pan sefydlwyd hi yn 1909. Ym mis Tachwedd 1914, roedd yn rhan o grŵp o chwe nyrs o Forgannwg a anfonwyd i Ysbyty’r Gwersyll Ffrengig yn Saumur am 6 mis. Ar ôl dychwelyd i Southerndown gweithiodd am gyfnod yn Ysbyty Tuscar House, ond ymddiswyddodd o’i safle yn Swyddog Cyflewni i fynd i Calais gyda’r FANY. Pan dorrodd ei hiechyd cafodd ei symud i Nice i weithio yn Ysbyty’r Swyddogion, yna yn ôl i ogledd Ffrainc lle bu’n gweithio mewn sawl ysbyty, cyn gorffen yn nyrs mewn gofal yn yr Ysbyty Eingl-Felgaidd yn Rouen yn 1919. Roedd hi bron yn 40 oed erbyn hyn, a dim ond egwyliau byr a gawsai gartref, lle bu’n gwethio gyda’i chwiorydd [Booker qv] yn Tuscar House. Ymddengys i Etta barhau’n aelod o’r Groes Goch, ac ymysg ei medalau mae medal Jiwbili Arian (1935) a thlysau Ffrengig a Belgaidd.

Cyfeirnod: WaW0471

Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Etta Booker, gyda llawer o nodiadau. arno

Cerdyn Cofnod y Groes Goch

Cerdyn y Groes Goch ar gyfer Etta Booker, gyda llawer o nodiadau. arno

Cefn cerdyn y Groes Goch Etta Booker, gyda manylion am ei gwasanaeth, (a ysgrifennwyd mae’n debyg gan e chwaer Ethel [qv]).

Cerdyn Cofnod y Groes Goch (cefn)

Cefn cerdyn y Groes Goch Etta Booker, gyda manylion am ei gwasanaeth, (a ysgrifennwyd mae’n debyg gan e chwaer Ethel [qv]).


Adroddiad am ymadawiad Etta i Ffrainc. Glamorgan Gazette 6 Tachwedd 1914

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am ymadawiad Etta i Ffrainc. Glamorgan Gazette 6 Tachwedd 1914

Medalau Etta Booker, a werthwyd yn Bonhams, Llundain am £1440 yn 2013. Yn eu plith mae Medal y Frenhines Elizabeth; medal arian Gweinidog Mewnol Gwlad Belg a Ffrainc

Medalau Etta Booker

Medalau Etta Booker, a werthwyd yn Bonhams, Llundain am £1440 yn 2013. Yn eu plith mae Medal y Frenhines Elizabeth; medal arian Gweinidog Mewnol Gwlad Belg a Ffrainc


Cofnod o’r medalau a dderbyniodd Etta Booker. Mae dau gerdyn gwahanol yn y National Archives, mae hwn yn ei rhestru yn filwr ac yn yn Nyrs gyda’r FANY

Cerdyn medal

Cofnod o’r medalau a dderbyniodd Etta Booker. Mae dau gerdyn gwahanol yn y National Archives, mae hwn yn ei rhestru yn filwr ac yn yn Nyrs gyda’r FANY

Cofnod o fedalau a dderbyniodd Etta Booker. Mae dau gerdyn gwahanol yn y National Archives, mae hwn yn dweud ei bod yn VAD, gyda’r Groes Goch Ffrengig a FANY

Cerdyn medal

Cofnod o fedalau a dderbyniodd Etta Booker. Mae dau gerdyn gwahanol yn y National Archives, mae hwn yn dweud ei bod yn VAD, gyda’r Groes Goch Ffrengig a FANY



Administration